Zakup samochodu razem z członkiem rodziny albo dopisanie bliskiej osoby do już posiadanego auta wymaga uporządkowania kilku dokumentów. Wyjaśniam, gdzie w dowodzie rejestracyjnym pojawia się współwłaściciel, jakie dokumenty przygotować, kiedy potrzebne jest pełnomocnictwo oraz ile może kosztować cała procedura.
Najważniejsze zasady dotyczące współwłaściciela pojazdu
- Umowa lub faktura powinna wskazywać wszystkich właścicieli samochodu.
- W dowodzie rejestracyjnym może być widoczne nazwisko jednego właściciela, mimo że pozostali są ujawnieni w ewidencji.
- Przy rejestracji najlepiej stawić się ze wszystkimi współwłaścicielami albo mieć odpowiednie pełnomocnictwa.
- Standardowa rejestracja samochodu z nowymi tablicami kosztuje obecnie około 160 zł.
- Na złożenie wniosku o rejestrację po zakupie jest zasadniczo 30 dni.
Dowód rejestracyjny a współwłaściciel pojazdu
Współwłaściciel ma takie samo prawo do pojazdu jak pozostali właściciele, nawet jeśli jego dane nie są wydrukowane w głównym polu dokumentu. Obecny wzór dowodu rejestracyjnego przewiduje w rubryce C.2.1 dane jednej osoby będącej właścicielem. Pozostałe osoby mogą być ujawnione w centralnej ewidencji pojazdów i dokumentach stanowiących podstawę rejestracji.
To ważne rozróżnienie, ponieważ sam dowód rejestracyjny nie jest dokumentem potwierdzającym własność. Taką funkcję pełni przede wszystkim umowa sprzedaży, faktura, umowa darowizny albo prawomocne orzeczenie sądu. Jeżeli więc na dokumencie widnieje tylko jedno nazwisko, trzeba sprawdzić także umowę i dane zapisane w systemie CEPiK.
Współwłaściciel nie musi mieć prawa jazdy. Może nim być również osoba niepełnoletnia, choć w takim przypadku urząd będzie wymagał działania przedstawicieli ustawowych. Sam wpis do dokumentów nie oznacza natomiast, że ubezpieczenie OC automatycznie stanie się tańsze. Ubezpieczyciel bierze pod uwagę wszystkich właścicieli i zgłoszonych kierowców.Jak zarejestrować auto należące do kilku osób
Rejestracji dokonuje się w wydziale komunikacji właściwym dla miejsca zamieszkania właściciela lub właścicieli. Po zakupie pojazdu w Polsce wniosek trzeba złożyć w ciągu 30 dni od nabycia. Taki sam termin dotyczy używanego samochodu sprowadzonego z państwa Unii Europejskiej, liczony od jego sprowadzenia do Polski.
Dokumenty potrzebne w urzędzie
- wniosek o rejestrację pojazdu,
- dowód własności, w którym figurują wszyscy współwłaściciele,
- dowód rejestracyjny, jeśli samochód był już zarejestrowany,
- tablice rejestracyjne, jeżeli urząd wymaga ich przedłożenia,
- dokumenty tożsamości właścicieli,
- potwierdzenie ważnego ubezpieczenia OC,
- potwierdzenie badania technicznego, jeżeli nie wynika ono z dokumentów,
- dodatkowe dokumenty dla auta sprowadzonego z zagranicy, na przykład potwierdzenie akcyzy lub tłumaczenia.
Najczęstszy błąd polega na wpisaniu jednej osoby do umowy, a drugiej dopiero we wniosku. Urząd nie może dopisać współwłaściciela wyłącznie na podstawie ustnego porozumienia. Każda osoba powinna wynikać z dokumentu własności albo z późniejszej umowy przenoszącej część udziału w pojeździe.
Czy wszyscy muszą być obecni
Najprościej, gdy wszyscy współwłaściciele pojawiają się w urzędzie i podpisują dokumenty. Nie jest to jednak jedyna możliwość. Nieobecny właściciel może udzielić pełnomocnictwa albo zgodzić się, aby w jego imieniu działał inny współwłaściciel, jeśli urząd zaakceptuje taką formę reprezentacji.
Za pełnomocnictwo zwykle pobiera się 17 zł opłaty skarbowej. Opłata nie dotyczy pełnomocnictwa udzielonego małżonkowi, rodzicowi, dziecku lub rodzeństwu. Dla bezpieczeństwa najlepiej przygotować pełnomocnictwo w formie pisemnej i sprawdzić wzór stosowany przez konkretny wydział komunikacji.
Ile kosztuje rejestracja
Przy standardowej rejestracji samochodu z wydaniem nowych tablic opłaty wynoszą łącznie około 160 zł. W tej kwocie mieszczą się między innymi tablice samochodowe za 80 zł, dowód rejestracyjny za 54 zł, pozwolenie czasowe za 13,50 zł oraz znaki legalizacyjne za 12,50 zł.
Jeżeli można zachować dotychczasowe tablice, koszt jest niższy. Gdy do sprawy dochodzi pełnomocnik, trzeba doliczyć 17 zł, chyba że pełnomocnictwo korzysta ze zwolnienia rodzinnego. Czasowa rejestracja obowiązuje przez maksymalnie 30 dni i może zostać jednorazowo przedłużona o 14 dni, jeżeli urząd potrzebuje więcej czasu na wyjaśnienia.
Jak dopisać współwłaściciela do już zarejestrowanego samochodu
Jeżeli auto jest zarejestrowane tylko na jedną osobę, nie wystarczy dopisać nazwiska na polisie OC. Najpierw trzeba przenieść na nową osobę część prawa własności. Najczęściej robi się to przez umowę darowizny albo sprzedaży udziału w samochodzie.
Przykładowo rodzic może przekazać dziecku część udziału w aucie w formie darowizny. Małżonkowie pozostający we wspólności majątkowej często mogą posłużyć się oświadczeniem o przynależności pojazdu do majątku wspólnego, ale konkretny urząd może wymagać własnego formularza.
Do wydziału komunikacji zabiera się zwykle:- dowód rejestracyjny,
- dokument potwierdzający przeniesienie udziału,
- dokumenty tożsamości,
- wniosek o zmianę danych lub dopisanie współwłaściciela,
- pełnomocnictwo, jeżeli nie wszyscy właściciele są obecni.
Sam wpis może zostać wykonany bez wymiany tablic. Jeżeli urząd wyda nowy dowód rejestracyjny, opłata za dokument wynosi 54 zł. W niektórych urzędach za samą zmianę danych bez wymiany dokumentu nie pobiera się opłaty, a w innych stosowana jest niewielka opłata administracyjna. Aktualną tabelę najlepiej sprawdzić w swoim starostwie.
Po dopisaniu osoby trzeba również poinformować ubezpieczyciela. To nie jest formalność do odłożenia na później, ponieważ zmiana właściciela wpływa na dane polisy i może zmienić sposób wyliczenia składki.Co może zrobić jeden współwłaściciel
Jeden współwłaściciel może załatwić wiele spraw związanych z rejestracją, jeśli ma zgodę pozostałych albo odpowiednie pełnomocnictwo. Dotyczy to między innymi odbioru dokumentów, wymiany dowodu rejestracyjnego czy złożenia wniosku o zmianę danych.
Inaczej wygląda sprzedaż, darowizna całego pojazdu, złomowanie lub wycofanie auta z ruchu. Są to czynności dotyczące prawa własności, dlatego brak zgody jednego ze współwłaścicieli może skutecznie zablokować sprawę. W praktyce nie warto podpisywać umowy sprzedaży bez sprawdzenia, czy podpisali ją wszyscy uprawnieni.
Współwłaściciele ponoszą też solidarnie niektóre obowiązki administracyjne. Jeżeli samochód nie zostanie zarejestrowany w terminie, kara może wynieść 500 zł, a po przekroczeniu 180 dni wzrosnąć do 1000 zł. Odpowiedzialność może dotyczyć wszystkich współwłaścicieli, nie tylko osoby wpisanej jako pierwsza w dowodzie.
Podobnie nie należy zakładać, że mandat, szkoda albo problem z polisą automatycznie obciąży wyłącznie osobę widoczną na pierwszej stronie dokumentu. Dla urzędu i ubezpieczyciela znaczenie mają dane wynikające z całego postępowania oraz ewidencji pojazdów.
Błędy, przez które urząd wzywa do uzupełnienia dokumentów
Brak wszystkich osób na umowie
Jeżeli samochód ma mieć dwóch właścicieli, najlepiej wpisać ich od razu do umowy sprzedaży. Późniejsze dopisywanie osoby oznacza dodatkową umowę i może powodować obowiązki podatkowe. Sam fakt wspólnego korzystania z auta nie tworzy współwłasności.
Niezgodne dane osobowe
Literówka w nazwisku, inny adres, brak numeru PESEL albo różna pisownia imienia potrafią zatrzymać rejestrację. Przed wizytą porównuję dane z umowy, dowodów osobistych, dowodu rejestracyjnego i polisy. Taka krótka kontrola często oszczędza drugiej wizyty w urzędzie.
Brak pełnomocnictwa
Obecność jednego właściciela bez zgody pozostałych może nie wystarczyć. Najbezpieczniej zabrać oryginał pełnomocnictwa oraz potwierdzenie opłaty skarbowej, jeżeli jest wymagana. W przypadku małoletniego współwłaściciela trzeba dodatkowo ustalić, kto podpisuje dokumenty w jego imieniu.
Przeczytaj również: Kiedy nie trzeba przynosić tablic rejestracyjnych do urzędu?
Nieaktualna polisa OC
Po zmianie składu właścicieli trzeba przekazać ubezpieczycielowi informację o nowej osobie. Ubezpieczyciel może przeliczyć składkę, zwłaszcza gdy współwłaściciel jest młody albo ma krótką historię ubezpieczeniową. Sam wpis do dowodu nie gwarantuje więc oszczędności.
Jedna teczka, mniej problemów przy odbiorze dokumentu
Przed wizytą przygotuj oryginał umowy, dowód rejestracyjny, dokumenty tożsamości wszystkich właścicieli, potwierdzenie OC oraz pełnomocnictwo, jeśli ktoś nie może przyjść. Sprawdź też termin 30 dni i lokalne zasady dotyczące zachowania tablic.
Najważniejsza zasada jest prosta: współwłasność musi wynikać z dokumentu własności, a nie tylko z ustnych ustaleń. Dowód rejestracyjny jest potwierdzeniem dopuszczenia auta do ruchu, natomiast o tym, kto naprawdę ma prawa do pojazdu, decydują umowy i dane zapisane w ewidencji.
